Γιώργος Βάμβουκας

Καθηγητής Οικονομικών και Οικονομετρίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

και υπεύθυνος του Τομέα Οικονομίας του Κινήματος “Ελεύθεροι Άνθρωποι”

 Το “εξωτερικό και το εσωτερικό χρέος” συνθέτουν το “εθνικό χρέος” μιας χώρας. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας «το εξωτερικό χρέος καταγράφει τις υποχρεώσεις της Ελλάδος έναντι άλλων χωρών, κατανεμημένες κατά τομέα της οικονομίας, ήτοι Τράπεζα της Ελλάδος, εμπορικές τράπεζες λοιπά νομισματικά χρηματο​πιστωτικά ιδρύματα (εμπορικές τράπεζες, κ.λπ.), γενική κυβέρνηση και λοιποί τομείς». Οι υποχρεώσεις από επενδύσεις χαρτοφυλακίου σε μετοχές και οι άμεσες επενδύσεις δεν συμπεριλαμβάνονται στο εξωτερικό χρέος της χώρας.

Σαφές είναι ότι το εξωτερικό χρέος συντίθεται από δανειακά κεφάλαια, που διάφοροι κρατικοί φορείς, οι εμπορικές τράπεζες, η Τράπεζα της Ελλάδας, κ.λπ., έχουν λάβει από ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Από την άλλη μεριά, το «εσωτερικό χρέος» αποτελείται από δάνεια που το ελληνικό κράτος έχει εισπράξει από εγχώριες εμπορικές τράπεζες και διάφορους θεσμικούς επενδυτές σαν τους οργανισμούς  κοινωνικής ασφάλισης. Επειδή εγγυητής του εσωτερικού και του εξωτερικού χρέους είναι το ελληνικό κράτος, συνάγεται ότι αυτές οι δύο κατηγορίες χρέους συνθέτουν το συνολικό εθνικό χρέος της Ελλάδας (total national debt).

Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον πίνακα του κειμένου απεικονίζουν την εξέλιξη του εξωτερικού, του εσωτερικού και άρα του συνολικού εθνικού χρέους της Ελλάδας. Πηγή των στοιχείων είναι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, η Τράπεζα της Ελλάδας και η ΕΛΣΤΑΤ. Τα στατιστικά δεδομένα καταδεικνύουν τις τεράστιες ευθύνες του μεταπολιτευτικού κομματικού συστήματος κυβερνητικής εξουσίας.

Μετά το 1980 η άνοδος του συνολικού εξωτερικού και εσωτερικού χρέους της Ελλάδας είναι αχαλίνωτη και συγκλονιστική. Τα έτη 1970 και 1980 το εθνικό χρέος της Ελλάδας ανερχόταν αντίστοιχα μόλις σε 2,4 και 11,4 δις ευρώ. Την περίοδο 1980-2021, η εξέλιξη του λόγου εθνικού χρέους προς ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν)  συντελείται με αλματώδεις ρυθμούς. Ο λόγος εθνικού χρέους/ΑΕΠ από μόλις 18,6% το 1970 και 27,9% το 1980 εκσφενδονίζεται σε 294,5% το 2011 και 350,3% το 2020.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, τον Ιούνιο του 2021 το εξωτερικό χρέος της Ελλάδας ανερχόταν σε 526,5 δις ευρώ. Τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους το εξωτερικό χρέος προσδιορίζεται στα 560 δις ευρώ.  Παράλληλα, το 2021 το εσωτερικό δημόσιο χρέος υπολογίζεται σε 105 δις ευρώ. Αν στο εξωτερικό αθροιστεί και το εσωτερικό δημόσιο χρέος, τότε το 2021 το συνολικό εθνικό χρέος της Ελλάδας εκτιμάται σε 665 δις ευρώ αποτελώντας έτσι το  377,8% του ΑΕΠ!! Η στατιστική διαπίστωση ότι το εξωτερικό χρέος αντιπροσωπεύει το 84,2% του συνολικού εθνικού χρέους πιστοποιεί την πολιτικοοικονομική εξάρτηση της χώρας έναντι των ξένων πιστωτών.

Συγκλονιστική είναι η παρατήρηση, ότι,  κατά την περίοδο 2007-2021 η πτωτική τάση του πραγματικού ΑΕΠ συνοδεύεται από την ακατάσχετη άνοδο του δημοσίου χρέους της χώρας.  Οι αριθμοί εκπέμπουν δυσοίωνα μηνύματα για το μέλλον της εθνικής οικονομίας. Οι τύχες της Πατρίδας εναπόκεινται στη βούληση αλλότριων πιστωτών. Αν κάποιος ανατρέξει στις βάσεις δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, θα διαπιστώσει ότι η Ελλάδα αποτελεί τη μοναδική χώρα της υφηλίου, που την περίοδο 2007-2021 η καθοδική τάση του πραγματικού ΑΕΠ εξελίσσεται σε συνθήκες συνεχούς αύξησης του δημοσίου χρέους.

Στο σημείο αυτό ανακύπτει ένα σοβαρότατο ζήτημα, που σχετίζεται με την παραπληροφόρηση των πολιτών ως προς την πραγματική κατάσταση της εγχώριας οικονομίας. Από τον Μάιο του 2010 που η ελληνική κοινωνία μπήκε στη μέγγενη των εξοντωτικών μνημονιακών πολιτικών και μέχρι σήμερα, οι εκάστοτε κυβερνήσεις με υποβολείς την Τράπεζα της Ελλάδας και τα καθεστωτικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα ενημέρωσης, μεθοδευμένα και συγχρονισμένα συγκαλύπτουν την δραματική επιδείνωση των Δημοσίων Οικονομικών. Η φράση «δημόσιο χρέος» στο εγχώριο πολιτικοοικονομικό κατεστημένο προκαλεί αλλεργία και γι’ αυτό σκοπίμως αποσιωπείται η συντελούμενη δραματική επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας.

Οι Έλληνες πολίτες που υφίστανται τα δεινά της ανεργίας, της συρρίκνωσης του πραγματικού τους εισοδήματος, της κατακρεούργησης των συντάξεών τους, της απαξίωσης των επιχειρήσεών τους, του ανελέητου  φοροκυνηγητού, της απώλειας των κατοικιών τους, κ.ο.κ., εξοργίζονται και αγανακτούν για τις πλύσεις εγκεφάλου που κατά ριπάς δέχονται από τα καθεστωτικά κέντρα παραπληροφόρησης. Νοικοκυριά και επιχειρήσεις  εξακολουθούν να υπερφορολογούνται για να εξυπηρετείται το κολοσσιαίο εθνικό χρέος που αχρεία και ανίκανα πολιτικά πρόσωπα δημιούργησαν. Η χρεοκοπία του 2009 και η υποταγή της Ελλάδας τον Μάιο του 2010 στη μπότα του δυνάστη των μνημονίων, φαίνεται ότι δεν συνέτισε τα κόμματα κυβερνητικής εξουσίας και τους καρεκλοκένταυρους που διαχειρίζονται τα Δημόσια Οικονομικά.

Κατά την διάρκεια του 2021 η παγκόσμια οικονομία πλήττεται από την καταιγίδα του πληθωρισμού. Η πυροδότηση των πληθωριστικών πιέσεων  αποτελεί βούτυρο στο ψωμί των κερδοσκόπων. Τις τελευταίες μέρες παρατηρείται η διεύρυνση των spreads των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου. Δεν είμαστε μάντεις για να προσδιορίσουμε αν η διεύρυνση αυτή είναι πρόσκαιρη ή αν αναζητά τις ρίζες της σε κερδοσκοπικά παίγνια ξένων επιθετικών funds. Αν όμως η διεύρυνση των spreads συνεχιστεί και αποδειχτεί ότι οφείλεται σε εξωγενείς αισχροκερδοσκοπικούς παράγοντες, η Ελλάδα έχοντας στις πλάτες της τον ογκόλιθο του εθνικού χρέους των 665 δις ευρώ, αναπόφευκτα θα μπει σε φάση μεγάλων εθνικών περιπετειών. Οι προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας προοιωνίζονται αβέβαιες. Στο βάθος του ορίζοντα τα σύννεφα φαίνονται γκρίζα. Ευχόμαστε να μην δικαιωθούν οι Κασσάνδρες.

Εθνικό Χρέος της Ελλάδας (σε δις ευρώ, €)

Έτη Εξωτερικό

Χρέος (δις €)

1

Εσωτερικό

Χρέος (δις €)

2

Εθνικό Χρέος

Ελλάδας (δις €)

3(1+2)

ΑΕΠ

(δις €)

4

Εθνικό Χρέος

Ελλάδας προς ΑΕΠ

3/4

1970

1980

2003

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2017

2018

2019

2020

2021

0,7

6,4

162,9

310,9

366,9

417,7

419,1

389,5

453,1

405,3

416,6

448,5

494,5

560,0

1,7

5,0

82,9

61,6

68,9

62,1

156,6

209,2

60,8

50,6

60,7

57,0

87,6

105,0

2,4

11,4

245,8

372,5

435,8

479,8

575,7

598,7

513,9

455,9

477,3

505,5

579,1

665,0

12,9

40,8

178,9

232,7

242,0

237,5

224,1

203,3

188,4

176,9

179,6

183,3

165,3

176,0

18,6%

27,9%

137,4%

160,1%

180,1%

202,0%

256,9%

294,5%

272,7%

257,7%

265,8%

275,9%

350,3%

377,8%

Παρατηρήσεις: Πηγή των στοιχείων είναι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, η ΕΛΣΤΑΤ και η Τράπεζα της Ελλάδας. Το εσωτερικό χρέος αφορά το «εσωτερικό δημόσιο χρέος» της Ελλάδας. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) απεικονίζεται σε τρέχουσες τιμές.                         

0